نونهالان؛ هر ۵ روز یک بازی؟ نگرانی درباره برنامه فشرده لیگ برتر تهران
برنامه جدید مسابقات فوتبال تهران، نونهالان را وارد چرخه مسابقه هر پنج روز یکبار میکند؛ چرخهای که حالا درباره ریکاوری، تمرین، مدرسه و اساس فلسفه فوتبال پایه پرسشهایی ایجاد کرده است.
با انتشار برنامه هفتههای ابتدایی مسابقات لیگ برتر فوتبال استان تهران، نحوه زمانبندی رقابتهای رده نونهالان مورد توجه برخی مربیان فوتبال پایه قرار گرفته است.
براساس برنامه اعلامشده، هفته اول لیگ برتر نونهالان روز سهشنبه ۳۱ شهریور برگزار میشود و هفتههای دوم، سوم و چهارم بهترتیب برای یکشنبه ۶ مهر، جمعه ۱۱ مهر و چهارشنبه ۱۶ مهر برنامهریزی شدهاند.
به بیان سادهتر، حداقل در چهار هفته ابتدایی، نونهالان تهرانی باید هر پنج روز یک مسابقه رسمی برگزار کنند.
در نگاه اول شاید پنج روز فاصله بین دو مسابقه در فوتبال عدد غیرعادی به نظر نرسد؛ بهخصوص وقتی برنامه مسابقات فوتبال حرفهای بزرگسالان را در نظر بگیریم. اما پرسش اساسی اینجاست:
آیا میتوان همان منطق تقویم فوتبال بزرگسالان را برای بازیکنان نونهال نیز به کار گرفت؟
وقتی مسابقه جای تمرین را میگیرد
یکی از مربیان فعال فوتبال پایه تهران در مطلبی که برای تهران لیگ ارسال کرده، نسبت به این برنامه ابراز نگرانی کرده است.
یکی از مهمترین نکات مطرحشده، کاهش زمان واقعی آموزش بین دو مسابقه است.
اگر یک تیم روز اول مسابقه داشته باشد، بخشی از روزهای بعدی به استراحت و بازیابی بازیکنان اختصاص پیدا میکند. از طرف دیگر، نزدیکشدن به مسابقه بعدی نیز معمولاً نیازمند کاهش فشار تمرین و آمادهسازی تیم برای مسابقه است.
در چنین چرخهای، سؤال این است که کادر فنی چه میزان فرصت واقعی برای اجرای جلسات آموزشی، اصلاح اشتباهات مسابقه قبل، تمرین تکنیکی و کار تاکتیکی خواهد داشت؟
این موضوع در فوتبال پایه اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چرا که فلسفه حضور بازیکن نونهال در یک فصل مسابقات نباید صرفاً بازی کردن، نتیجه گرفتن و حرکت در جدول باشد.
مسابقه قرار است بخشی از فرآیند آموزش بازیکن باشد، نه جایگزین آن.
مسئله فقط خستگی نیست
بحث دیگری که از سوی این مربی مطرح شده، وضعیت جسمانی بازیکنان این رده است.
فشردگی مسابقات لزوماً به این معنا نیست که هر بازیکنی دچار آسیب خواهد شد و برای چنین نتیجهای باید دادههای پزشکی و پایش بار تمرینی در اختیار داشت؛ اما منطقی است که در برنامهریزی فوتبال پایه، بار مسابقه، زمان بازیابی، حجم تمرین و سن بازیکنان همزمان مورد توجه قرار گیرند.
بهخصوص اینکه شرایط تمام تیمها یکسان نیست.
باشگاههای فوتبال پایه الزاماً امکانات ریکاوری، کادر پزشکی، زمین تمرینی و عمق بازیکن مشابه تیمهای حرفهای بزرگسالان را در اختیار ندارند.
بنابراین مسئله صرفاً عدد «پنج روز» نیست؛ مسئله مجموعه شرایطی است که این پنج روز در آن قرار گرفته است.
از ۳۱ شهریور تا مدرسه
شاید مهمترین نکته این برنامه، تقارن آن با آغاز سال تحصیلی باشد.
هفته اول نونهالان برای ۳۱ شهریور در نظر گرفته شده و مسابقات بعدی مستقیماً وارد مهرماه میشوند.
از آن مهمتر، روز مسابقه ثابت نیست:
سهشنبه → یکشنبه → جمعه → چهارشنبه
یعنی مسابقات تنها به آخر هفته محدود نمیشوند و بازیکنان ممکن است برای حضور در مسابقه، در روزهای مختلف هفته با برنامه مدرسه خود تداخل داشته باشند.
برای یک فوتبالیست بزرگسال، تغییر روز مسابقه عمدتاً یک مسئله حرفهای است؛ اما برای یک بازیکن نونهال، پای مدرسه، والدین، رفتوآمد و برنامه خانوادگی نیز در میان است.
این همان نقطهای است که برنامهریزی فوتبال پایه با فوتبال بزرگسالان تفاوت پیدا میکند.
مشکل دیگری به نام سانس تمرین
مربی ارسالکننده این نقد به نکته اجرایی دیگری نیز اشاره کرده است که شاید از بیرون فوتبال پایه کمتر دیده شود.
بسیاری از آکادمیها و باشگاهها مالک زمین اختصاصی نیستند و سانسهای مشخصی را برای تمرین در طول هفته در اختیار دارند.
فرض کنید تیمی شنبه، دوشنبه و چهارشنبه تمرین میکند.
وقتی مسابقات در یک هفته سهشنبه، هفته بعد یکشنبه، سپس جمعه و بعد چهارشنبه برگزار شوند، کادر فنی نمیتواند یک میکروسیکل ثابت و قابل پیشبینی برای تیم طراحی کند.
حتی ممکن است مسابقه مستقیماً با یکی از سانسهای از قبل رزروشده تیم تداخل پیدا کند.
بنابراین تغییر مداوم روز مسابقه فقط مسئله راحتی مربی نیست؛ میتواند بر برنامه تمرین، اجاره زمین، رفتوآمد و برنامه خانوادهها نیز اثر بگذارد.
یک پرسش مهمتر؛ هدف لیگ نونهالان چیست؟
شاید بحث اصلی از همینجا آغاز شود.
اگر هدف لیگ نونهالان صرفاً برگزاری تعداد مشخصی مسابقه در کوتاهترین زمان ممکن باشد، فشردهسازی تقویم میتواند از منظر اجرایی قابل فهم باشد.
اما اگر لیگ نونهالان بخشی از فرآیند بازیکنسازی فوتبال تهران است، باید برای تمرین، آموزش، تحصیل و بازیابی بازیکن نیز در تقویم جا وجود داشته باشد.
بازیکن ۱۳ یا ۱۴ ساله فقط «بازیکن مسابقه» نیست.
او دانشآموز است، در مرحله رشد قرار دارد، نیازمند تمرین و آموزش است و بخش بزرگی از رفتوآمد و برنامه روزانهاش نیز به خانواده وابسته است.
بنابراین کیفیت یک لیگ پایه را نمیتوان فقط با تعداد مسابقاتی که برگزار میشود سنجید.
کیفیت فاصله میان مسابقات نیز بخشی از کیفیت لیگ است.
مطالبه چیست؟
در نامهای که در اختیار تهران لیگ قرار گرفته، درخواست اصلی حذف مسابقات یا ایجاد وقفه طولانی در لیگ نیست.
پیشنهاد این است که هیأت فوتبال استان تهران امکان بازنگری در تقویم مسابقات نونهالان را بررسی کند؛ بهگونهای که فاصله مناسبتری میان مسابقات ایجاد شود، تداخل با ساعات مدرسه به حداقل برسد، سانسهای تمرینی باشگاهها تا حد امکان در برنامهریزی لحاظ شوند و روزهای مسابقه از ثبات و قابلیت پیشبینی بیشتری برخوردار باشند.
همچنین پیشنهاد شده است پیش از نهاییشدن برنامههای آینده، از نظرات مربیان و باشگاههایی که مستقیماً با بازیکنان این رده کار میکنند نیز استفاده شود.
تهران لیگ | یک سؤال، نه یک حکم
انتشار این نقد به معنای نادیده گرفتن دشواری برنامهریزی صدها مسابقه فوتبال تهران نیست.
هماهنگی زمینها، داوران، ردههای متعدد سنی، باشگاهها و محدودیت زمانی فصل بدون تردید کار سادهای نیست و ممکن است هیأت فوتبال برای انتخاب چنین تقویمی دلایل اجرایی مشخصی داشته باشد.
اما دقیقاً به همین دلیل، گفتوگو درباره آن اهمیت دارد.
وقتی موضوع بازیکنان فوتبال پایه است، باید میان الزامات برگزاری مسابقات و نیازهای فنی، آموزشی، جسمانی و تحصیلی بازیکنان تعادل برقرار شود.
تهران لیگ این پرسش را از هیأت فوتبال استان تهران مطرح میکند:
آیا برگزاری مسابقات لیگ برتر نونهالان هر پنج روز یکبار، بهترین الگوی ممکن برای این رده سنی است؟
و اگر محدودیتهای اجرایی باعث انتخاب این برنامه شده، آیا امکان اصلاح یا ایجاد ثبات بیشتر در ادامه فصل وجود دارد؟
تهران لیگ آمادگی دارد پاسخ هیأت فوتبال استان تهران و همچنین دیدگاه مربیان، مدیران باشگاهها و خانوادههای بازیکنان حاضر در این مسابقات را بدون دخل و تصرف منتشر کند.
چون در فوتبال پایه، برنامه مسابقات فقط تقویم بازیها نیست؛ بخشی از مسیر تربیت نسل بعدی فوتبال تهران است.
تهران لیگ | فوتبال تهران، بیشتر از یک بازیه...
اولین رسانه تصویری فوتبال پایه — تهران لیگ